Պատմություն · Uncategorized

Մեծ Հայքի Արտաշեսյան թագավորությունը

Փոքր Ասիայի Մագնեսիա քաղաքի մոտ Ք. ա. 190 թ. տեղի ունեցած ճակատամարտում: Սելևկյանները պարտություն կրեցին Հռոմից: Այդ պահին Արտաշեսը Մեծ Հայքում և Զարեհը Ծուփքում օգտվելով առիթից վերականգնեցին անկախությունը՝ Ք. ա. 189 թ. : Նույն ժամանակ անկախացավ նաև Փոքր Հայքը Միհրդատ Երվանդականի թագավորությամբ: Քիչ ավելի ուշ՝ Ք. ա. 163 թ., անկախություն ձեռք բերեց Կոմմագենեն, որը նախկինում Մեծ Հայքի մասն էր: Այսպիսով անկախացան 4 հայկական թագավոթությունները՝ Մեծ հայքը, Փոփքը, Փոքր Հայքը, Կոմմագենենը: Ք. ա. 201-190 թթ. ընթացքում, Փոփքի նման , Մեծ Հայքից անջատվել էին սահմանամերձ այլ շրջաններ: Առիթից օգտվել էին նաև հարևան պետությունները՝ նվաճելով հայկական տարացքներ: Արտաշեսը (Ք. ա. 189-160 թթ.) ուզում էր վերադարձնել Մեծ Հայքից անճատված տարացքները: Նա Մարաստանից, Վրաստանից, Պոնտոսից, իսկ ավելի ուշ՝ Սելևկյան տորությունից հետ գրավեց և Մեծ Հայքին վերամիավորեց անջատված շրջանները: Զարեհի մահվանից հետո Արաշես I-ը փորձեց միավորել Փոփքի թագավորությունը Մեծ Հայքին, որը չհաջողվեց: Դա հետագայում իրականացրեց Արտաշեսի թոռը՝ Տիգրան II Մեծը: Արտաքին քաղաքակնության ևս Արտաշես I-ը հասավ լուրջ ձեռքբերումների: Ք.ա. 183-179 թթ. Փոքր Ասիայի տարածքում հինգ փոքր պետություններ պատերազմ էին մղում միմյանց դեմ: Այդ պահին Հռոմն արևմուտքից ր Մեծ Հայքն արևելքից միջամտեցի պատերազմի դադարեցման համար: Արտաշես I-ը ծրագիր ուներ հայկական բոլոր հողերը մեկ թագավորության մեջ միավորել այդ իսկ պաճառով կարողացավ նաև ընդարձակել Փոքր Հայքի տարածքը Պանտոսի հաշվին: Արտաշես I-ը վարում այնպիսի քաղակություն որ իր թշնամու՝ Սելևկյան թագավորության քաղաքականությունը թուլացներ: Երբ Մարաստանի սատրապ Տիմարքոսն ապստամբեց Սելևկյանների դեմ և իրեն հռչակեց անկախ թագավոր (Ք.ա. 162-160 թթ.), Արտաշես I-ը անմիջապես օգնեց նրան իր զորքերով:

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s